ორი წლის წინ დარიალის ხეობაში ვიყავი. მეგობრებმა კოცონი დავანთეთ, გარშემო შემოვუსხედით, ცოტას ვმღეროდით და ბევრს ვიცინოდით. გვიანი გაზაფხული იდგა. იქვე,  მწვანე სამოსელში გახვეულ ხეობას ხმაურით სერავდა თერგი და ყველას გვამცნობდა თავის არსებობას. არ ვიცი, საფერავის გრადუსს დავაბრალო, თუ ყაზბეგის მთების მშვენებას, მაგრამ მაშინვე გამახსენდა ამ მდინარისადმი დიდი ილიას მიმართვა: ‘’ნეტავი შენ, თერგო! იმითი ხარ კარგი, რომ მოუსვენარი ხარ. აბა პატარა ხანს დადეგ, თუ მყრალ გუბედ არ გადაიქცე და ეგ შენი საშიშარი ხმაურობა ბაყაყების ყიყინზედ არ შეგეცვალოს’’.

განა თერგმა არ იცის, რომ წინ ბევრი დაბრკოლებაა, არ იცის, რომ ბევრ გაუვალ ხეობაში მოუწევს გზის გაკვალვა, მაგრამ დუნე, უხმაურო სვლას მაინც მოუსვენრობა და ქაოსი ურჩევნია.

სტრატეგიულ კომუნიკაციებზე სწავლამ ერთი უნიკალური თვისება, თუ აკვიატება შემძინა – სამყაროში ყველაფერს ერთმანეთთან ვაკავშირებ, უფრო სწორად, აღმოვაჩენ ხოლმე, რომ ყველაფერი ისედაც კავშირშია. ჰოდა, დავფიქრდი, რომ თერგს მაგონებენ ის ბრენდები, რომლებსაც გაკვალულ გზებზე სიარულს და საუკეთესო პრაქტიკების  მიყოლას, უცნობ, ერთი შეხედვით საშიშ ბილიკებზე სიარული ურჩევნიათ. აქ ხშირად უცდებათ ფეხი, ტრავმასაც იღებენ, მაგრამ ისეთ საგანძურებსაც ხშირად პოულობენ, სხვები რომ ვერც იოცნებებენ, რადგან ფრთხილად, კანკალით მიაბიჯებენ ათასჯერ ნაცად და საგულდაგულოდ გატკეპნილ გზებზე და მთელი ძალით იგერიებენ ‘’უცნაურ’’ იდეებს იმ ფრაზით, ყველა სიახლეს და განსხვავებულობას რომ სპობს: ‘’არ ღირს აუტკივარი თავის ატკიება.’’

მართლაც,  ეს ხომ  ბიზნესია და ნებისმიერი შეცდომა შეიძლება ძვირად დაგვიჯდეს, ამ სიტყვის პირდაპირი და ირიბი მნიშვნელობით. ამიტომ, ბრენდები ხშირად მიმართავენ საუკეთესო პრაქტიკებს და ფიქრობენ, რომ რახან ამ მეთოდმა ადრე იმუშავა, ახლაც იმუშავებს, ან იქცევიან ისე, როგორც მათი კონკურენტები და არ ცდილობენ კომფორტის ზონიდან გასვლას. შესაძლოა, მართლაც მუშაობს ეს მიდგომა, მაგრამ ბრენდი ამ დროს ერთსა და იმავე ადგილზე რჩება და ვერ ვითარდება.

მეორეს მხრივ კი, არიან ადამიანები, რომლებსაც ჰყოფნით გამბედაობა თავში მოსული ‘’საშიში’’ აზრები  წარმოთქვან და განახორციელონ. რა თქმა უნდა, ეს დიდ გამძლეობას მოითხოვს – შენს იდეაში ჯერ უნდა დაარწმუნო საკუთარი გუნდი, მერე ხელმძღვანელი, მერე იმის ხელმძღვანელი და თუ ყველაფერი ისე არ წავა, როგორც  გინდა, რბილად რომ ვთქვათ, ნამდვილად არ იქნება სასიამოვნო. მაგრამ, ამ დროს სულ ეს ფრაზა მაგონებს თავს: ‘’თუ ყოველთვის ერთსა და იმავეს აკეთებ, შედეგიც სულ ერთი და იგივე გექნება. ‘’ ერთფეროვნება და წესრიგი კი კარგია წარმოებისთვის, მაგრამ ის კლავს კრეატივს, რომელიც ყველაზე ახლო გზაა მომხმარებლის სანუკვარ გულამდე და რომელიც აყალიბებს დადებით ასოციაციებს  ბრენდის მიმართ. თუ ყველაფერს ისე აკეთებ, როგორც სხვები, მაშინ რატომ მოგაქციოს ყურადღება მომხმარებელმა და რით დაგიმახსოვროს? რატომ აირჩიოს დახლზე  ჩამწკრივებული ოცი ბრენდიდან მაინცდამაინც შენი? დღევანდელ მომხმარებელს ხომ მხოლოდ ხარისხით ვეღარ გააკვირვებ.

რა თქმა უნდა, ეს მსჯელობა სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ მაშინვე უნდა შევუდგეთ ყველა იმ გიჟური იდეის განხორციელებას, რომელიც თავში მოგვივა. მარკეტინგში ასეთი იდეები ყოველთვის დაფუძნებული უნდა იყოს ბაზრის მოთხოვნაზე.

ჩვენთვის კარგად ნაცნობმა ავიაკომპანიამ, Southwest Airlines-მა, სწორად  აღმოაჩინა  ბაზრის  მოთხოვნა და მაშინ, როცა  მისი კონკურენტები ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ მრავალფეროვანი საკვები მენიუს, მოსაცდელი დარბაზებისა და პრემიუმ კლასის ადგილების შექმნაში, მან მომხმარებლებს შესთავაზა კეთილგანწყობილი მომსახურება, სისწრაფე და პირდაპირი რეისების სიხშირე. სხვა ყველაფერზე უარის თქმით კი, Southwest Airlines-მა შეძლო ბილეთის ფასის დაწევა და სწრაფი ფრენების შეთავაზება. მის წინაშე სრულიად სხვა ჰორიზონტი გაიშალა და ეს იყო პატარა ქალაქებს შორის პირდაპირი ფრენების სფერო, რომელმაც ბაზარზე მთლიანად შეცვალა თამაშის წესები და ეს პატარა კომპანია სხვებისთვის ტრენდების დამამყარებლად აქცია.

 

 

შორს ნამდვილად აღარ წავალ და აქვე, საქართველოს უახლესი ბიზნეს ისტორიიდან მოვიყვან ერთ მაგალითს. წლების წინ ალკოჰოლური სასმელების მწარმოებელი ბრენდების კომუნიკაცია ერთმანეთს ისე ჰგავდა, როგორც წინასაარჩევნო დაპირებები. ყველა გვესაუბრებოდა ღვინის კულტურაზე, ტრადიციებსა და ადათ-წესებზე. ამ დროს  ბაზარზე გამოჩნდა ალკოჰოლური სასმელების ბრენდი ’’ჟუჟუნა’’, რომელმაც გადაუხვია გაკვალული გზიდან და შეუდგა ამოუცნობი სივრცეების დაპყრობას.  სახელთან ერთად, ბრენდის ფილოსოფიაც განსხვავებული იყო და სრულიად ეწინააღმდეგებოდა იმდროინდელ ბაზარზე ათასჯერ ნაცად ხერხს: მისმა დამფუძნებლებმა სწორად მიაგნეს ინსაითს, რომ ბევრი ახალგაზრდისთვის საინტერესო აღარ იყო დიდი ყანწებით სასმელის მირთმევა და არც იმას ცდილობდნენ, რომ ღვინის ლიტრობით მიღებით ვინმეს გაჯიბრებოდნენ.

ამიტომაც, ‘’ჟუჟუნას’’ დამფუძნებლებმა ღვინო აქციეს მარტივ სასმელად და სეგმენტიც შესაბამისი აირჩიეს – მათ აწარმოეს მილენიანელებზე მორგებული კომუნიკაცია, რომელმაც მაშინვე გამოიწვია სამიზნე სეგმენტის დაინტერესება და ეს სასმელი იქცა მარტივ სითხედ, რომელიც გიქმნის განწყობას, ყველგან, სადაც გინდა. დღეს ჟუჟუნას შევხვდებით მრავალ ფესტივალზე, გამოფენაზე, თუ უბრალოდ სახლში გამართულ წვეულებაზე. ჟუჟუნას მაგალითი კარგად გვაჩვენებს, თუ როგორ შეიძლება ბაზრის ტენდენციები და ‘’უცხო’’, ‘’საშიში’’ იდეები ერთმანეთს მოარგო. გარდა ამისა, ბრენდები ამით მთლიან ინდუსტრიას ცვლიან და ამყარებენ სრულიად ახალ სტანდარტებს, რასაც შემდეგ სხვები მისდევენ, ისევე როგორც ეს მოხდა Southwest Airlines-ის შემთხვევაში.

 

 

დაბოლოს, არ ვივიწყებთ ოქროს კანონს: ყველაფერი მოცემულ სიტუაციაზეა დამოკიდებული. შესაძლოა, საუკეთესო პრაქტიკებს მივსდიოთ, მაგრამ, როცა უცხო და საშიში იდეები ტვინს მოსვენებას აღარ აძლევს, ნუ დავახშობთ  წარმოსახვას, იქნებ ჩვენი ბიზნესის წინაშე სრულიად ახალი სივრცე იხსნება, სადაც ბევრ გაუვალ ბილიკთან ერთად, ძვირფასი თვლებით მოჭედილი საბადოებიც გვხვდება.

 

ავტორი: ლალიტა კვიჟინაძე