სადღაც წავიკითხე – კარადების დალაგება საუკეთესო თერაპიააო. ზოგს ალბათ ტანსაცმლის, მე კი წიგნების დალაგება უფრო მიყვარს. ჰოდა, მაშინ, როცა ჩემს ფანჯარასთან  უკანასკნელი ფოთოლი ტოტს  გაჭირვებით ებღაუჭებოდა და  ჩამესმა, როგორ მოიპარებოდა ფეხაკრეფით ზამთარი, კმარა ამდენი მოწყენილობა-მეთქი, გადავწყვიტე და წიგნების კარადას მივაშურე.

გაგიმხელთ,  რატომ მიყვარს  წიგნების დალაგება : საათობით ვკითხულობ მათზე გაკრული ხელით წაწერილ  ფრაზებს და წარმოვიდგენ, როგორ შეიძინეს  ჩემი ოჯახის უფროსმა წევრებმა, ან როგორ უსახსოვრეს  ძვირფასმა ადამიანებმა  წიგნები, რომლებიც, მათზე წაწერილი ფრაზებით, თაობიდან თაობას გადაეცემა.

ამ წარმოდგენებში რომ ვიყავი და ბოლო წიგნიც დავაბინავე, მასში ყვითელნარევი ფურცელი დავლანდე  და მაშინვე გამოვაცურე –  Life isn’t about finding yourself. Life is about creating yourself. – George Bernard Show. „ ცხოვრება საკუთარი თავის პოვნა კი არა, მისი შექმნაა“-  ჯორჯ ბერნარდ შოუ. ეს ჯადოსნური სიტყვები ცხოვრების ზუსტად იმ ეტაპზე წამომეწია, როცა  ყველაზე ხშირად სვამენ კითხვებს:  ვინ ვარ ?  რატომ და რისთვის ვცხოვრობ ?  – ჩემი აკვიატების შესახებ უკვე გითხარით, სამყაროში ყველაფერს ერთმანეთთან რომ ვაკავშირებ. ჰოდა, ახლა გადასარევი დრო იყო პარალელების გასავლებად. მთავარი თემა ისევ ბრენდი და სტრატეგიული კომუნიკაციებია.  ყველაფერს  ახლავე  გიამბობთ.

კომუნიკაციების სფეროს განვითარებასთან ერთად, უფრო და უფრო მეტი ბრენდი ცდილობს დაემსგავსოს პიროვნებას. მართლაც, თუ ბრენდი ადამიანივით გვესაუბრება, თუ მას საკუთარი ცხოვრება აქვს (და ნამდვილად აქვს), მეტი შანსია მასთან ემოციურად ვიყოთ დაკავშირებული. ასე კი, ის ჩვენი ბავშვობის მეგობარივითაა –  შეცდომებსაც  ადვილად ვპატიობთ და დავიწყებაც გვიჭირს. ამიტომაც, ბრენდის შექმნისთანავე, სპეციალისტები ზრუნავენ მისი  ხედვისა და მისიის  ჩამოყალიბებაზე, ქმნიან  ღირებულებათა სისტემას, რათა ის  მეტად დაამსგავსონ ადამიანს.

მაგრამ, აბა წარმოიდგინეთ, ბერნარდ შოუ რომ ბრენდინგის სპეციალისტი ყოფილიყო, ასეთ კითხვას ხომ  აუცილებლად დასვამდა: თუ გვინდა ბრენდი ადამიანის მსგავსი იყოს და მასაც ჰქონდეს საკუთარი ცხოვრება,  მაშინ ისიც  ხომ უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ადამიანმა  დაბადებისთანავე არ იცის  რა არის მისი ხედვა, მისია, ღირებულებები.  ის ხომ დროთა განმავლობაში  ერკვევა საკუთარ თავში და ქმნის მას. მეტიც,  შეიძლება  ნახევარი ცხოვრება განვლოს და ზუსტად  მერეც ვერ გვიპასუხოს, რისთვის ცხოვრობს და რა არის მისი მთავარი მისია. მგონი,  სჯობს  ბრენდსაც მივცეთ  გზა, რათა განვითარდეს და თანდათან შექმნას საკუთარი თავი.

თუმცა, აქ მეორე პრობლემა იჩენს თავს. როგორ შეხედავს მომხმარებელი ბრენდს, რომელსაც არ აქვს გაცხადებული  მისია,  ხედვა  და ღირებულებები? მის მიმართ ნდობა ხომ არ დაიკლებს?

ალბათ შეამჩნევდით  ლიტერატურას, მარკეტინგს, ფილოსოფიას ერთმანეთში რომ ვურევ, უფრო სწორად ისედაც რომ შერეულია. ჰოდა, ახლა ცოტა ბიოლოგიაშიც უნდა გადავიდე. ყველამ ვიცით, რომ  ადამიანის ცხოვრებისეული გამოცდილება  გენოტიპური  და ფენოტიპური  მახასიათებლებისგან ყალიბდება. ანუ,  მის ცხოვრებას განაპირობებს ის, რაც გენეტიკურად ერგო მშობლებისგან და ის, რაც თავად აღმოაჩინა და შეითვისა დროთა  განმავლობაში. როცა ბრენდისა და ადამიანის შედარება დავიწყე,  ვიფიქრე, რომ ბრენდის თანდაყოლილი თვისებები სწორედ არქეტიპებში შეიძლება გამოიხატოს.  მართალია,  არქეტიპების  თეორია  თავიდან ადამიანებზე შეიქმნა, თუმცა, დღეს ბრენდინგის პროცესშიც წარმატებით გამოიყენება. ამ თეორიის შესახებ ახლავე მოგიყვებით.

გერმანელი მეცნიერის, კარლ იუნგის მიხედვით, არქეტიპები წარმოადგენენ უნივერსალურ, თანდაყოლილ, ფსიქოლოგიურ განპირობებულობებს,  რომლისგანაც შემდგომ წარმოიშობა ადამიანის გაუთვითცნობიერებელი გამოცდილების ძირითადი სიმბოლოები. ნუ დაიბნევით, არქეტიპები ადამიანის ერთგვარი ხასიათებია და მთელი კაცობრიობისთვის საერთოა.

სპეციალისტებმა არქეტიპების ცნება  კომუნიკაციების სფეროში გადმოიტანეს და გადაწყვიტეს, რომ  ბრენდს, როგორც ადამიანს, უნდა ჰქონდეს საკუთარი ხასიათის თვისებები: ზოგი ბრენდი მაძიებელი და  აღმომჩენია, პირველ რიგში საკუთარი  შესაძლებლობების აღმომჩენი, მაგალითად, „რედ ბული“, რომლისთვისაც, ფაქტობრივად, ადამიანური შესაძლებლობების ზღვარი არ არსებობს. ზოგი ბრენდი კი გულწრფელია, როგორც „კოკა-კოლა“, მას ყველაფერში დადებითის დანახვა უყვარს და ადამიანებისთვის ბედნიერება მოაქვს. ზოგი ბრენდი კი არის ბრძენი, როგორც „გუგლი“. ბრძენი იმიტომ, რომ ის სვამს კითხვებს,  ვითარდება და მზადაა ყველაფერზე პასუხი გაგცეს.

ბრენდის არქეტიპი მართლაც შეიძლება არსებობდეს მის  ჩანასახშივე, როგორც ადამიანში,  მისი მშობლებისგან  გადაცემული  მახასიათებლები, რაც, გარკვეულწილად,  განაპირობებს მის ქმედებებსა და ცხოვრებას.

მაგრამ, არსებობს რაღაცები, რაც პიროვნებამ ცხოვრებაში უნდა გამოცადოს : მას უნდა ეტკინოს, გაუხარდეს, იგრძნოს, ნახოს, დაკარგოს და მერე შეიძინოს, გადალახოს და ამით ჩამოიყალიბოს ‘’მე’’. ამით მიხვდეს,  რისი შეცვლა სურს უკეთესობისკენ, რომელია  ღირებულებები, რასაც არასდროს უღალატებს. ვფიქრობ, ბრენდებმაც ასევე უნდა გამოსცადონ საკუთარი თავი, რადგან ხშირად ისე ხდება, რომ მათი შემქმნელები საქმიანობის დაწყებამდე აყალიბებენ მისიას, ხედვას, ღირებულებებს, მაგრამ, როცა უშუალოდ ქმედებაზე გადავლენ, მიხვდებიან, რომ ვერ ახერხებენ, ან არ სურთ  გაამყარონ   მათივე განაცხადები. ამიტომ, ბრენდის  საქმიანობა და კომუნიკაცია მიდის ერთ მხარეს, მეორე მხარეს კი რჩება ფურცელზე ჩამოწერილი  მისიის, ხედვისა და ღირებულებების განაცხადი. ეს კი, მომხმარებლის იმედგაცრუებას იწვევს.

ამ განაცხადების  თანდათან ჩამოყალიბების  პროცესში კი, თითქოს  გზას მომხმარებელთან ერთად გადიხარ,  ეს ერთობლივი პროცესია. ბრენდი არც თავს იტყუებს და არც მომხმარებელს  ატყუებს. არამედ, მასთან ერთად ვითარდება და პირდება იმას, რაც მართლა შეუძლია.

როცა 30 წლის ჯეფერი პრესტონ ბეზოსმა საკუთარი გარაჟიდან წიგნების ონლაინ გაყიდვა დაიწყო, ალბათ ვერ წარმოიდგენდა, რომ ხუთ წელიწადში ისეთი გავლენიანი ჟურნალი, როგორიც თაიმია, მას ონლაინ კომერციის მეფეს უწოდებდა (King of cybercommerce). დიახ, ახლა მულტინაციონალური ელექტრონული კომერციის კომპანია  „ამაზონის“ დამფუძნებელი ვახსენეთ. ამ ბრენდის ისტორია ქალაქ სიეტლში მდებარე ერთ პატარა გარაჟში დაიწყო. თანდათან მისი შემოთავაზებების არეალი გაფართოვდა და მომხმარებელს, წიგნებთან ერთად, სასურველი ფილმებისა და მუსიკის გამოწერასაც სთავაზობდა.  საკვები, ძვირფასეულობა, მიწის დამუშავების საშუალებები, სპორტული აქსესუარები, სათამაშოები.  ეს იმ პროდუქტების არასრული ჩამონათვალია, რომლის  ყიდვაც „ამაზონის“ საშუალებით ყოველდღიურად შეგვიძლია. „ამაზონი“ ერთ-ერთია იმ კომპანიებს შორის, რომლის სასიცოცხლო ციკლი მართლაც ძალიან ჰგავს ადამიანისას, რომელიც დროთა განმავლობაში განვითარდა, გამოიმუშავა სხვადასხვა უნარები და შემდეგ წარუდგა საზოგადოებას თამამი განცხადებებით. როცა მის ისტორიას ვეცნობით,  ვგულშემატკივრობთ და გვიჩნდება განცდა, რომ ისიც ჩვენსავით განვითარდა,  დასახული მიზნებისთვის იბრძოლა და  გაიარა პროცესი საკუთარი  თავის საუკეთესო ვერსიის შესაქმნელად.

„ამაზონის“ დამფუძნებელი ჯეფერი პრესტონ ბეზოსი

თუ  ვთანხმდებით, რომ გვინდა ბრენდები ადამიანებს დავამსგავსოთ, მგონი ღირს იმაზე დაფიქრებაც, რომ სჯობს ბრენდმა ჯერ გამოცადოს საკუთარი თავი, პრაქტიკულად შეიგრძნოს,  როგორ შეუძლია სამყაროს უკეთესობისკენ შეცვლა, რა არის ის  ღირებულებები, რასაც ვერ უღალატებს და შემდეგ დაიწყოს ამაზე ხმამაღლა საუბარი. ამ ბრენდების უკანაც ხომ ადამიანები დგანან, საკუთარი მისიით, ხედვითა და ღირებულებით, რომელიც დაბადებისთანავე არ ჰქონიათ. მათ წლების განმავლობაში შექმნეს საკუთარი თავი, ისეთებად, როგორებიც არიან ახლა.

 

ავტორი: ლალიტა კვიჟინაძე